PHIẾU ĐĂNG KÝ DỰ THI HỘI THI SÁNG TẠO KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TỈNH TÂY NINH LẦN THỨ 11 NĂM 2018-2019 - 28/08/2018              Phiếu đăng ký dự thi Cuộc thi Sáng tạo thanh thiêu nhiên nhi đồng - 15/02/2017              THỂ LỆ CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN NHI ĐỒNG TOÀN QUỐC LẦN THỨ 13 (2016-2017) - 15/02/2017              MẪU PHIẾU ĐĂNG KÝ DỰ THI - 17/06/2016              NGƯỜI THẦY GIÁO BIẾN PHẾ LIỆU THÀNH SẢN PHẨM CÓ ÍCH - 13/05/2016              LÃO NÔNG CÓ NHIỀU SÁNG TẠO KHOA HỌC KỸ THUẬT - 10/05/2016              THỂ LỆ HỘI THI SÁNG TẠO KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TỈNH TÂY NINH LẦN THỨ 10 NĂM 2016 – 2017 - 09/05/2016              KỸ SƯ LÊ THỊ KIỀU TRANG: NGƯỜI ĐEM NIỀM VUI CHO NÔNG DÂN TRỒNG MÌ - 31/03/2016              Nguyễn Văn Dung - Nhà giáo ưu tú đam mê nghiên cứu Ngữ văn - 01/03/2016              NGUYỄN VĂN DŨNG - “KỸ SƯ CHÂN ĐẤT” VỚI NHIỀU SÁNG CHẾ KỸ THUẬT NÔNG NGHIỆP - 01/03/2016              ANH CÔNG NHÂN THÍCH SÁNG TẠO KHOA HỌC KỸ THUẬT - 07/12/2015              THỂ LỆ CUỘC THI ẢNH VÀ THIẾT KẾ LOGO ĐA DẠNG SINH HỌC VIỆT NAM - 23/04/2013              Quy chế tham gia giải thưởng "Nữ doanh nhân trí thức thành đạt năm 2013" - 22/04/2013              Hồ sơ đăng ký tham gia giải thưởng "Nữ doanh nhân trí thức thành đạt năm 2013" - 22/04/2013             
     
TRỒNG ĐINH LĂNG DƯỚI TÁN LÁ, VÒM CÂY MÔ HÌNH MỚI CÓ TRIỂN VỌNG Ở TÂY NINH - 09/11/2018
Đinh lăng (còn được gọi là cây Gỏi cá, Nam dương sâm), có tên khoa học là Doliscias fruticosa, là một loài cây thuộc họ Ngũ gia bì. Ở nước ta, Đinh lăng được trồng từ rất lâu ở vườn gia đình, đình chùa, trạm xá… để làm cây cảnh, làm thuốc và gia vị. Ngoài việc dễ trồng, Đinh lăng còn có giá trị kinh tế cao do toàn thân cây Đinh lăng từ rễ, thân đến lá đều có thể dùng làm thuốc với những công dụng khác nhau. Trước đây, cây Đinh lăng chỉ được trồng với số lượng ít, chủ yếu để làm cây cảnh; nhưng thời gian gần đây ở Tây Ninh cây Đinh lăng đã trở thành cây thương phẩm khi được trồng với số lượng lớn, nhất là mô hình trồng xen dưới tán lá rừng cao su, dưới vườn gấc, trong vườn trái cây… Trong Nghị quyết của HĐND tỉnh Tây Ninh vào cuối năm 2016 về mức hỗ trợ xây dựng cánh đồng lớn, cây Đinh lăng chung nhóm cây dược liệu thương phẩm, với mức độ hỗ trợ năm đầu 30%, năm thứ hai là 20%. Thực tế, các loại cây dược liệu ở Tây Ninh (trong đó có Đinh lăng) hiện nay đều chưa đạt diện tích cánh đồng lớn để được hưởng chính sách hỗ trợ; nhưng loại cây này cũng là một mô hình cần được định hướng hỗ trợ để phát triển trong thời gian tới.

Ø KỸ THUẬT TRỒNG CÂY ĐINH LĂNG

Ÿ Cách chọn giống

Đinh lăng có hai loại chính là Đinh lăng tẻ và Đinh lăng nếp. Cây Đinh lăng tẻ là loại cây có lá to, vỏ sần, củ nhỏ, rễ ra ít, cứng và có vỏ bì mỏng nên khả năng phát triển không cao. Ngược lại, Đinh lăng nếp có lá nhỏ và xoăn, vỏ cây nhẵn, củ to, rễ mềm, vỏ bì dày và phát triển mạnh nên chất lượng và năng suất cao, là một chọn lựa tốt khi trồng loại cây này.

Ÿ Nhân giống

- Khi nhân giống Đinh lăng, không nên chọn cây quá già hoặc quá non; nên chọn những cành già ở cây 2 năm tuổi trở lên, có đường kính trên 15mm.

- Sử dụng dao sắc để chặt hai đầu của cành giâm hom, nên chặt từng đoạn với chiều cao khoảng từ 15 – 20cm, tránh làm dập hai đầu của hom để rễ dể phát triển hơn.

- Khi tỉa hom cần để lại khoảng từ 3 – 4 lá, mỗi lá cần tỉa nhỏ lại (khoảng 1/3 phiến lá). Phần phía dưới tỉa sạch lá để không bị thối khi vùi vào đất. Khi tỉa lá cắt vát khoảng 450 và cắt gọn để lá không bị giập.

- Sau khi cắt xong cần đem đi nhúng vào dung dịch Benlat nồng độ 100 – 200ppm (khoảng 100 – 200mg Benlat thì pha với 1 lít nước) để phòng trừ sâu bệnh (nhúng trong khoảng thời gian 12 phút).

Ÿ Chọn đất

Đinh lăng là loại cây ưa râm mát và ẩm ướt, không chịu được khô hạn nhưng cũng không chịu úng ngập. Có thể phát triển trên nhiều loại đất nhưng tốt nhất là đất tơi xốp, thoáng và giữ ẩm tốt, vì vậy phải đảm bảo được yếu tố này cây mới có thể phát triển nhanh. Cây phát triển nhanh khi nhiệt độ dưới 280C

Ÿ Trồng cây

- Có thể trồng bằng cách giâm trực tiếp vào các bầu dất nilon hoặc cấy trên đất cát tơi xốp đều có thể sinh trưởng tốt. Đinh lăng có thể trồng được cả 4 mùa nhưng tốt nhất là giữa mùa xuân.

- Trồng bầu: Bầu ươm (dùng túi PE có đục lỗ, cho đất với phân chuồng hoai mục vào) đóng đầy dất, vùi đất 2/3 hom, tưới nước, ấn cho chặt đất, để nơi râm mát, che chắn tránh va đụng; khi cành lá phát triển 5 – 10cm thì đem trồng. Xếp bầu vào luống rộng khoảng 0,8 – 1m.

- Trồng hom giống trực tiếp: Nếu trồng Đinh lăng với số lượng lớn thì nên cày đất tơi xốp, luống cao 20 – 25cm và rạch sâu 15cm, khoảng cách giữa các hố trồng là 50cm; đặt hom giống theo chiều luống, nên bón lót bằng phân chuồng, phân NPK, sau đó lấp hom và cho đầu hom hở khoảng 5cm.

Ÿ Chăm sóc

Sau khi trồng một thời gian khoảng 1 năm trở lên thì cây có khả năng xuất hiện một số bệnh và sây hại cây. Do đó cần thường xuyên cắt tỉa những cành già bỏ đi để cây thông thoáng hơn. Khi trồng cây được 6 tháng tuổi, tiến hành bón thúc bằng phân Ure. Trồng được 2 năm tuổi trở đi, nên cắt bỏ bớt cành và lá thừa vào khoảng tháng 4 và tháng 9 hàng năm. Sau cắt tỉa lần đầu, bón thêm phân NPK, Kali và phân chuồng. Nếu trồng trên đất dốc phải làm luống để tránh trôi phân bón và thoát nước quá nhanh sau khi mưa.

Ÿ Thu hoạch

Cây Đinh lăng phải sau 3 năm trồng mới có thể thu hoạch để dùng cho chế biến dược liệu (cây trồng càng lâu năm càng có giá trị) nhưng 6 – 8 tháng đã có thể thu hoạch lá, sau 1 năm có thể thu hoạch cành nhỏ; nhìn chung, hầu hết các bộ phận của cây dược liệu Đinh lăng đều có giá trị y dược. Khi thu hoạch nên thu hoạch lá trước. Vỏ rễ và rễ cây thu hoạch được đem rửa sạch, phơi ở chỗ khô mát, thoáng gió để đảm bảo mùi thơm và phẩm chất, hoặc sấy khô. Khi dùng, đem rễ tẩm nước gừng tươi 5% rồi sao qua, sau đó tẩm 5% mật ong hoặc mật mía. Còn dùng lá, thu hái quanh năm, thường dùng tươi.

 

Ø DƯỢC TÍNH CỦA ĐINH LĂNG

Theo y học cổ truyền, các bộ phận của cây Đinh lăng đều có dược tính: Rễ Đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng thông mạch, bồi bổ khí huyết, chữa phong thấp, thấp khớp, ho, suyễn…; Lá có vị đắng, tính mát, có tác dụng giải độc thức ăn, chống dị ứng, nổi mề đay, ngứa, chữa ho ra máu, kiết lỵ, cảm sốt, mụn nhọt (đắp lá giã nát), sưng tấy…

Rễ làm thuốc bổ, lợi tiểu, cơ thể suy nhược, gầy yếu. Thân và cành chữa tê thấp, đau lưng. Ngoài ra, rễ nấu nước hoặc lá nấu cháo chữa tắt tia sữa, bảo vệ tế bào gan, chữa chứng thiếu máu não, mất ngủ, chế biến trà uống hàng ngày hoặc dùng 01 ly nhỏ củ Đinh lăng ngâm rượu trong các bữa ăn hàng ngày.

Cây Đinh lăng có nhiều công dụng:

- Hoạt huyết dưỡng não: dưới tác dụng của Đinh lăng, vỏ não được hoạt hóa nhẹ và có tính đồng bộ, các chức năng của hệ thần kinh và tiếp nhận, tích hợp đều tốt hơn.

- Dùng Đinh lăng phòng và điều trị bệnh kém tập trung, suy giảm trí nhớ, căng thẳng thần kinh, suy nhược thần kinh. Những người thiểu năng tuần hoàn não, tiền đình với các chứng hoa mắt, chóa mắt, mất ngủ, mất thăng bằng… dùng cây Đinh lăng rất tốt.

- Đinh lăng còn ức chế men MAO nên cải thiện triệu chứng run của bệnh nhân Pakinson. Người già bị bệnh run tay, run chân uống rễ Đinh lăng bệnh tình cải thiện một cách đáng kể.

- Trong dân gian, lá Đinh lăng thường được dùng làm thuốc lợi tiểu. Cũng vì tính năng này, những bệnh nhân cao huyết áp khi đang lên cao có thể dùng lá Đinh lăng nấu nước uống để tiểu được nhanh và huyết áp hạ. Để phòng bệnh co giật ở trẻ em, nhiều người dùng lá phơi khô nhồi làm gối cho trẻ.

- Nghiên cứu bột rễ Đinh lăng lá nhỏ phát hiện rất giống sâm. Bột này chứa 20 Acid amin, trong đó có một số Acid amin mà cơ thể người không thể tổng hợp được, Vitamin nhóm B và các nguyên tố vi lượng.

Ngày nay, với sự phát triển của khoa học, nhất là công nghệ nano và các phương pháp xử lý sau thu hoạch, đảm bảo giữ được dược tính tối ưu, không cần phải tẩm các chất bảo quản độc hại. Quy trình khép kín từ khâu quy hoạch vùng địa lý, làm đất, cây giống, trồng và thu hoạch theo công nghệ nanofresh giúp chế biến Đinh lăng thành trà uống hàng ngày, thuốc hoạt huyết dưỡng não hoặc rượu bổ… để mang lại sức khỏe cho người dùng với chi phí thấp.

 

Ø MÔ HÌNH TRỒNG XEN ĐINH LĂNG DƯỚI TÁN LÁ, VÒM CÂY Ở TÂY NINH

Hiện nay, mô hình trồng Đinh lăng tập trung với diện tích từ 0,2ha đến hàng trăm hecta chủ yếu ở huyện Trảng Bàng và Dương Minh Châu.

Người đầu tiên thực hiện mô hình này là anh Trần Hoài Việt, ngụ ấp Gia Lâm, xã Gia Bình, huyện Trảng Bàng. Vườn nhà anh rộng gần 2.000m2 nên năm 2013 anh trồng thử nghiệm 100 dây gấc trên mảnh đất này với thu nhập khá cao (1 – 1,5 triệu đồng/gốc sau 6 tháng trồng và chăm sóc). Do gấc có thời gian thu hoạch dài (khoảng 5 năm) nên anh tìm hiểu thêm loại cây trồng khác có thể trồng xen và phát hiện cây Đinh lăng là cây dược liệu quý, dễ trồng, dễ tiêu thụ, cho thu nhập cao. Anh quyết định mua 1.000 gốc Đinh lăng trồng xen trong 100 gốc gấc sau nhà, mỗi cây cách nhau khoảng 20cm; sau đó khi thấy Đinh lăng phát triển tốt và tiêu thụ được nên lại tiếp tục trồng thêm 3.000 gốc nữa để phủ kín toàn bộ vị trí còn trống dưới giàn gấc. Anh cho biết: “Cây Đinh lăng ưa bóng râm, khoảng 6 tháng có thể thu hoạch bằng cách tỉa cảnh và lá với khoảng 1kg/cây, giá tươi khoảng 4.000 đồng/kg”. Không dừng lại ở đó, anh Việt lại đi khắp nơi học cách chế biến sản phẩm tử cây Đinh lăng và cuối năm 2014 anh quyết định thành lập Công ty nông nghiệp Thiên Đường, chuyên trồng và phân phối cây giống, các sản phẩm từ dược liệu Đinh lăng. Công ty anh đang phát triển rất tốt và cũng là nơi cung cấp cây giống cũng như thu mua Đinh lăng sau thu hoạch cho người dân Tây Ninh.

Từ sự tư vấn của Công ty Thiên Đường, ông Nguyễn Văn Thơi ở ấp Phước Nghĩa, xã Phước Minh, huyện Dương Minh Châu đã bắt tay vào thực hiện mô hình trồng Đinh lăng xen kẽ với cao su. Vườn cao su của ông Thơi rộng 2.200m2 và đã được 5 năm tuổi; bước đầu, ông dùng máy cắt cắt giữa hai hàng cao su thành hai luống đất, mỗi luống cao khoảng 30cm để trồng Đinh lăng; sau đó ông dùng nilon đen phủ lên các luống đất để ngăn cỏ dại, chống xói mòn, đồng thời giữ ẩm cho đất. Khi đã chuẩn bị xong khâu làm đất, ông mua hơn 2.000 cây Đinh lăng giống của Công ty Thiên Đường đem về trồng (cây giống cao khoảng 30cm, giá 6.000 đồng/cây). Trên mỗi luống đất, ông trồng hai hàng Đinh lăng, mỗi cây trồng cách nhau 40cm; mỗi luống Đinh lăng cách hàng cao su 1m. Thời gian đầu ông tưới nước cho Đinh lăng theo kiểu phun sương nhưng hiệu quả không cao nên sau đó chuyển sang tưới theo kiểu bơm nước cho ngập các rãnh giữa hai luống rồi dùng gàu tát lên gốc Đinh lăng theo kiểu tưới ruộng đậu phộng, bảo đảm nước thấm tự nhiên và đủ ướt cho cây Đinh lăng. Đến nay, vườn cây Đinh lăng nhà ông Nguyễn Văn Thơi đã đi vào thu hoạch. Theo hợp đồng thu mua của Công ty Thiên Đường, cứ 6 tháng/lần ông thu hoạch lá Đinh lăng tươi và bán với giá 2.000 đồng/kg; cứ đều đặn như thế, sau 3 năm sẽ thu hoạch toàn bộ lá, thân, rễ với giá 20.000 đồng/kg. Điều băn khoăn của ông hiện nay là trồng cây Đinh lăng xen trong vườn cao su có mặt hạn chế là cây cao su sẽ chia sẽ, cạnh tranh dinh dưỡng với Đinh lăng. Theo ông, nhà nào có đất trống nên trồng Đinh lăng vì vốn ít, nhẹ công chăm sóc, đặc biệt là có thể trồng xen với vườn cao su, vườn cây ăn trái để tận dụng tán cây che bớt nắng cho Đinh lăng, vì loại cây này không phù hợp với ánh nắng chói chang. Nếu trồng Đinh lăng ngoài đất trống phải dùng lưới che hoặc trồng thêm các loại cây ăn quả ngắn ngày, có tán lá xòe rộng để che mát cho cây Đinh lăng.

Ngoài những mô hình trên, còn một số hộ dân khác ở Tây Ninh đang trồng cây Đinh lăng dược liệu dưới dạng thương phẩm. Thu hoạch ban đầu do bán lá Đinh lăng khá khả quan, nhưng còn đến 3 năm nữa , khi đến kỳ thu hoạch chính thức thân và rễ mới có thể cho kết quả rõ ràng. Tuy nhiên, hiện nay phong trào trồng cây Đinh lăng để làm giàu đang bắt đầu rộ lên, không chỉ ở Tây Ninh mà còn nhiều tỉnh khác có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp với loại cây này, vì thế cần có sự định hướng và hỗ trợ để không phải đau đầu với bài toán… “Đầu ra” của sản phẩm.

THỤY DU     
CÁC TIN ĐÃ ĐƯA
 
 
NGHIÊN CỨU MỚI NHẤT
  >>  TRỒNG ĐINH LĂNG DƯỚI TÁN LÁ, VÒM CÂY MÔ HÌNH MỚI CÓ TRIỂN VỌNG Ở TÂY NINH - 09/11/2018
  >>  THÚ VỊ VỚI MÔ HÌNH “TRỒNG RAU THƠM XEN RAU RỪNG PHỦ LƯỚI CHE” CỦA LÃO NÔNG TỔ HỢP TÁC RAU RỪNG LỘC TRÁT – TRẢNG BÀNG - 09/11/2018
  >>  ĐỘC ĐÁO MÔ HÌNH NUÔI DƠI LẤY PHÂN CHO HIỆU QUẢ KINH TẾ CAO Ở XÃ PHƯỚC NINH - 08/11/2018
  >>  “DỤNG CỤ GẮN MÁNG CHẮN MƯA TRÊN CAO CHO CÂY CAO SU” SÁNG CHẾ NHỎ - HIỆU QUẢ LỚN - 08/11/2018
  >>  TRIỂN VỌNG TỪ MÔ HÌNH TRỒNG DỨA (KHÓM) Ở TÂY NINH - 22/03/2018
Số lượt truy cập: 201821 Số người online: 16